PROGRAM PROFILAKTYCZNY
Szkoły Podstawowej
im. płk. N. Wiatra
w Gostwicy
Zatwierdzony Uchwałą Rady Pedagogicznej
Nr 11/2009 z dnia 8 września 2009r.
SPIS TREŚCI
Podstawa prawna
Wstęp
- Mocne strony szkoły
- Słabe strony szkoły
- Charakterystyka środowiska szkolnego i rodzinnego uczniów
- Cele i zadania szkolnej profilaktyki
- Plan realizacji działań profilaktycznych
PODSTAWY PRAWNE DLA DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH:
- Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 roku,
- Kodeks rodzinny i opiekuńczy,
- Konwencja o prawach dziecka, przyjęta przez zgromadzenie ogólne NZ dnia 20 XI 1989 r. (Dz. U. 1991/120/526, 527, 2000/2/11),
- Ustawa o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 z późniejszymi zmianami),
- Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich,
- Ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami nadużywania tytoniu i wyrobów tytoniowych z dnia 9 listopada 1995 r.,
- Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi z dnia 26 października 1982 r.
- Ustawa o przeciwdziałaniu narkomani z 24 kwietnia 1997 r.
- Podstawa programowa kształcenia ogólnego.
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2003r. w sprawie szczegółowych form działalności wychowawczej i zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem. (Dz. U. z 2003r. Nr 26, poz. 226).
- Rozporządzenie MENiS z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. z 2001 r. Nr 61, poz. 624).
- Rozporządzenie MENiS z dnia 31 stycznia 2002 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. z 2005r. Nr 52, poz. 466).
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 stycznia 2003r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach. (Dz. U. z 2003r. Nr 11, poz. 114).
WSTĘP
Zaproponowany program stanowi rozwinięcie programu wychowawczego realizowanego w szkole, który ma na celu kształtowanie osobowości uczniów
i wspieranie ich rozwoju.
Realizacja zadań zawartych w Programie profilaktyki powinna wpłynąć na uczniów tak , aby potrafili poradzić sobie z rozwiązaniem problemów, by umieli współżyć z ludźmi i potrafili wybrać to, co służy ich zdrowiu fizycznemu
i psychicznemu. Ma na celu zmianę niezadowalających zachowań uczniów.
Program przewiduje działania na rzecz dzieci, podejmowane przez grono pedagogiczne mające przeciwdziałać marginalizacji lub wykluczeniu społecznemu uczniów. Program ma być rozwinięciem potencjału dziecka wyniesionego z domu rodzinnego.
Warunkiem osiągnięcia założonych celów jest zaangażowanie wszystkich nauczycieli, wychowawców i rodziców. Może być dobrze zrealizowany przy współpracy z pracownikami różnych instytucji działającymi na rzecz dziecka: Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna w Starym Sączu, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Policja, Sąd Rodzinny, Parafia.
Program Profilaktyki Szkoły Podstawowej im. płk. N. Wiatra w Gostwicy opiera się na profilaktyce realizowanej w odniesieniu do dwóch z dwóch grup ryzyka:
- Profilaktyka pierwszorzędowa - kierowana do grup niskiego ryzyka – czyli do szerokiej populacji, które nie podejmują jeszcze zachowań ryzykownych. Polega na promowaniu zachowań zdrowotnych celem opóźnienia wieku inicjacji.
- Profilaktyka drugorzędowa – podwyższonego ryzyka - należą tu osoby, które mają już za sobą pierwsze próby zachowań ryzykownych.
W kręgu zainteresowań Profilaktyki Szkolnej realizowanej na poziomie naszej szkoły powinny znajdować się następujące obszary:
- Promowanie zdrowego stylu życia zarówno w sferze fizycznej jak
i psychicznej.
- Psychoedukacja dotycząca odpowiedzialności za bezpieczeństwo swoje
i innych w różnych sferach naszego życia.
- Zapobieganie Przemocy i agresywnym zachowaniom
- Psychoedukacja dzieci i rodziców dotycząca zagrożeń płynących
z nadmiernego korzystania z mediów (telewizja, komputer, Internet)
- Psychoedukacja dotycząca szkodliwości nikotyny i alkoholu dla zdrowia fizycznego i wpływ środków uzależniających na relacje z innymi.
Etap pierwszy:
- Diagnoza na podstawie ankiety „ Czy czujesz się bezpiecznie w szkole?”
- Wyniki obserwacji przeprowadzane przez wychowawców
- Wywiady z rodzicami
Ogólne wyniki tych badań zawierają się w określeniu mocnych
i słabych stron szkoły :
- Mocne strony szkoły:
- Dość dobra frekwencja uczniów na zajęciach,
- dobre rozpoznanie środowiska rodzinnego wychowanków,
- rzetelne ocenianie umiejętności uczniów z większości przedmiotów,
- doskonalenie warsztatu pracy poprzez m.in. uczestnictwo nauczycieli w formach doskonalenia zawodowego,
- kultywowanie tradycji i kultury regionu lachowskieg,
- promowanie zdrowego stylu życia w ramach ruchu szkół promujących zdrowie,
- wysoki procent uczniów korzystających z dożywiania,
- skuteczne działania w sferze opiekuńczo – wychowawczej.
- odpowiednia baza lokalowa szkoły ,
- wyposażenie szkoły w sprzęt komputerowy,
- akceptacja szkoły i klasy przez uczniów,
- dobre warunki dla samorządnego działania uczniów,
- pełna realizacja zajęć dydaktyczno – wyrównawczych ,
- współpraca z poradnią Pedagogiczno- Psychologiczną.
b) Słabe strony szkoły:
- słabe zainteresowanie nauką i mała rywalizacja uczniów o dobre oceny
- niskie zainteresowanie uczniów udziałem w wielu różnorodnych konkursach,
- bierny stosunek części rodziców wobec problemów szkoły
- mała skuteczność oddziaływania w zakresie zapobiegania agresji słownej i czynnej oraz aktom wandalizmu,
- niezadowalające wyniki uczniów w konkursach przedmiotowych
i sprawdzianie zewnętrznym,
- sposób spędzania przerw, porządek i bezpieczeństwo na korytarzu.
Obszary działań, którymi w sposób szczególny należy się zająć są:
- Psychoedukacja dzieci i rodziców dotycząca zagrożeń płynących
z nadmiernego korzystania z mediów (telewizja, komputer, Internet).
Temat ten pojawiał się w rozmowach rodziców z wychowawcami. Z analizy sytuacji problemowych. Z doświadczenia nauczycieli informatyków. Jest to też obszar identyfikowany przez naukowców jako tzw. „Nowe zagrożenia dzieci
i młodzieży”.
- Wzmacnianie pozytywnych wzorców kultury osobistej.
- Sposobów radzenia sobie z agresją.
W utworzonym Programie Profilaktyki zawarte zostały cele, sposoby realizacji zadań oraz zamierzone osiągnięcia uczniów w zakresie wiedzy merytorycznej, umiejętności i właściwego zachowania się w różnych sytuacjach.
Sposoby ewaluacji Programu Profilaktyki.
- Opis poziomu poczucia bezpieczeństwa uczniów w szkole na podstawie przeprowadzonych badań ankietowych
- Analiza i ocena podjętych działań na rzecz świadomego korzystania uczniów z mediów, przeprowadzenie ankiet wśród uczniów i rodziców.
- Ilościowa i jakościowa analiza problemów dydaktyczno-wychowawczych
w oparciu o dokumentację wychowawcza / teczki wychowawcy, / raz w roku - zespół wychowawczy.
Członkowie zespołu wychowawczego odpowiedzialni są za ewaluację wybranych obszarów pracy na lata 2009-2012.
Skład zespołu wychowawczego: B. Hilger, M. Basta – Długoplska, E. Szabla.
Lider zespołu: D.Gorlach- Łatka.
CHARAKTERYSTYKA ŚRODOWISKA SZKOLNEGO
I RODZINNEGO UCZNIÓW
Szkoła Podstawowa w Gostwicy znajduje się na terenie Kotliny Sądeckiej w gminie Podegrodzie . W ostatnich latach obserwuje się zwiekszenie migracji ludności gminy poza granice kraju. Związane to jest z trudną sytuacją na pozarolniczym rynku pracy. Na terenie gminy nie ma przemysłu. Niewielka jest również sieć zakładów usługowych trudniących się obsługą ludności, głównie rolnictwa.
Gmina Podegrodzie jest regionem rolniczym, w strukturze własności ziemi występuje jedynie sektor prywatny o niewielkiej powierzchni. Dominują słabej jakości gleby – V i VI klasy. Ludność zamieszkująca pracuje pozarolniczo w Nowym Sączu i gospodaruje na niewielkich gosodarstwach, wzrasta bezrobocie, społeczeństwo coraz częściej korzysta ze wsparcia finansowego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Corocznie liczna grupa uczniów jest objęta bezpłatnym dożywianiem. Dodatkowo dzieci korzystają z innych form pomocy. Brak pracy i trudna sytuacja niektórych rodzin sprzyja pojawianiu się zagrożeń.
CELE I ZADANIA SZKOLNEJ PROFILAKTYKI
Celem profilaktyki w szkole jest ochrona wychowanka przed zagrożeniami rozwoju. Szczegółowo można to ująć w następujący sposób:
- Wzmacnianie czynników chroniących:
- więzi z rodzicami,
- zainteresowanie nauką szkolną,
- uwewnętrzniony szacunek do norm, wartości, autorytetów,
- regularne praktyki religijne.
- Eliminowanie lub osłabianie czynników ryzyka takich jak:
- normy społeczne – promujące, prowokujące zachowania negatywne w domu rodzinnym i w szkole,
- grupy rówieśnicze, w których normą są zachowania dysfunkcyjne,
- niskie wyniki osiągane w szkole i brak celów życiowych,
- łatwość zdobycia substancji psychoaktywnych,
- wczesna inicjacja w zachowaniach ryzykownych.
Działania profilaktyczne powinny spełniać następujące zadania:
Okres przedszkolny i wczesnoszkolny
- profilaktyka oparta na metodach aktywizujących dostosowanych do możliwości dzieci (piosenki, gry zespołowe i dydaktyczne, zajęcia plastyczne, bajka, fabuła, drama – dzieci zawsze w roli pozytywnej),
- promocja zdrowia, prawidłowe żywienie i zdrowe nawyki,
- umiejętność dostrzegania różnicy między pożywieniem, lekami, trucizną i środkami odurzającymi,
- informacja jak unikać potencjalnie niebezpiecznych przedmiotów, substancji i osób,
- możliwość szukania pomocy w trudnych sytuacjach u odpowiedzialnych dorosłych,
- informowanie dorosłych o wszystkim, co zagraża zdrowiu i bezpieczeństwu dzieci,
- akceptowanie i rozumienie faktu, że każdy człowiek jest osobą niepowtarzalną i wartościową,
- tworzenie więzi z rówieśnikami, opieka nad młodszymi,
- doświadczanie, że własny rozwój jest wielką przygodą i że najlepiej się ją przeżywa w poczuciu bezpieczeństwa, obecności bliskich, w pełni zdrowia i wolności od środków psychoaktywnych.
Uczniowie klas 4 – 6 szkoły podstawowej
Na tym etapie nasilają się wpływy rówieśnicze. Zdarza się eksperymentowanie z alkoholem i tytoniem, a niekiedy z innymi środkami odurzającymi.
Zagadnienia, które powinny być poruszone w tym okresie, to:
- rozwijanie osobistej odpowiedzialności,
- jaki wpływ na rozwój i zdrowie ma zażywanie środków psychoaktywnych (bez straszenia),
- co to jest uzależnienie i jakie instytucje pomagają osobom uwikłanym w ten problem,
- jakie zasady moralne i prawne obowiązują względem używania substancji psychoaktywnych,
- jak działa reklama,
- niebezpieczeństwa, na jakie narażone mogą być w Internecie, świadome korzystanie z multimediów i telefonów komórkowych,
- na czym polega presja rówieśnicza i jak się jej przeciwstawiać.
PLAN REALIZACJI DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH
|
Dział
|
Cele
|
Formy realizacji
|
Osoby
|
Ewaluacja
|
Uwagi
|
|
1. Poznaję
siebie
|
- Odkrycie prawdy o sobie, swoich mocnych i słabych stronach;
- akceptacja własnej osoby,
- poczucie własnej wartości,
- rozpoznawanie swoich uczuć, emocji,
- sposoby radzenia sobie z nimi.
|
- Zajęcia z wykorzystaniem metod poznania samego siebie (plakat, drama, inscenizacja, scenki rodzajowe)
- na godzinach wychowawczych, realizacja ścieżki prozdrowotnej, katecheza – miłość samego siebie
|
Wychowawcy, katecheta
Wychowawcy,
n–le przedmiotów, katecheci
|
Obserwacja, analiza prac dzieci, rozmowy z rodzicami
|
|
2. Chcę
i lubię się
uczyć
|
- Motywowanie ucznia do nauki,
- wskazywanie i ukierunkowywanie na realizację celów życiowych,
- wartości w życiu,
- docenianie postępów uczniów,
- uświadomienie rodziców co do jasnych wymagań stawianych dzieciom
|
- Stosowanie jasnych kryteriów oceniania,
motywowanie właściwą oceną,
dobre przygotowanie nauczyciela do zajęć, metody aktywne, urozmaicenie zajęć poprzez gry, zabawy, konkursy, np. konkurs „Czytamy książki”, „Kangur”, konkursy recytatorskie, przedmiotowe.
- Podanie rodzicom sposobów pracy
z dziećmi na podstawie fachowej literatury np. „Jak mówić, żeby dzieci nasz słuchały”, „Jak słuchać, żeby dzieci do nas mówiły” – pedagogizacja rodziców wg. harmonogramu
|
wszyscy nauczyciele
|
Analiza wyników nauczania, osiągnięcia konkursowe.
Analiza protokółów z zebrań z rodzicami
|
|
3. Moje
relacje
z innymi
|
- Określenie pozycji dziecka w rodzinie, klasie, szkole,
- poznanie przez wychowawców stopnia integracji zespołu klasowego,
- motywowanie do przezwyciężania nieśmiałości,
- trening umiejętności komunikacji z innymi ludźmi,
- kształtowanie postawy asertywnej, tolerancji, eliminowanie agresywności, umiejętność rozwiązywania konfliktów
|
- Zajęcia integracyjne, zastosowanie technik socjometrycznych, godziny wychowawcze, imprezy i uroczystości klasowe i szkolne.
- Trening umiejętności rozwiązywania problemów, odgrywanie ról, dyskusja, rozmowy indywidualne z uczniem
i rodzicem, pedagogizacja rodziców – pogłębianie więzi rodzinnej, wspólne imprezy rodziców i uczniów: Dzień Matki, Dzień Ojca, Choinka noworoczna – wspólne zabawy rodziców, dzieci i nauczycieli, wycieczki i imprezy plenerowe
|
wychowawcy
|
rozmowa, analiza dokumentów, obserwacja
Obserwacja uczestnicząca zachowań uczniów
|
|
4. Jestem osoba kulturalną
|
- poznanie zasad kulturalnego zachowania w grupie rówieśniczej i wobec osób dorosłych
- zwracanie uwagi na stosowanie zwrotów grzecznościowych i walka z wulgaryzmami
|
- propagowanie zasad kulturalnego zachowania na lekcjach, przerwach, drodze do i ze szkoły
- scenki rodzajowe w klasach młodszych
- reagowanie na wszelkie przejawy niekulturalnego zachowania i wulgaryzmów
- podejmowanie w/w tematyki na godz. do dys. wych.
- indywidualne rozmowy z uczniami
|
Wszyscy nauczyciele
|
Obserwacja
|
|
5. Zdrowy
styl życia (Ja i mój czas)
|
Promowanie zdrowego stylu życia,
- aktywne i twórcze spędzanie wolnego czasu,
- krytyczny odbiór treści przekazywanych przez środki masowego przekazu, multimedia
|
- Tematyka realizowana na języku polskim, przyrodzie, religii, w – f, promocja książek i czasopism na lekcjach bibliotecznych, , aktywność ruchowa (zawody, zajęcia tenisa stołowego, wyjazdy na basen wychowawców z klasą, biwaki, konkursy plastyczne, plakat - klasy starsze
Wycieczki:
kl. 0 – wycieczka do Podegrodzia (GOK, poczta, Urząd Gminy, Ośrodek Zdrowia, na łąkę, do lasu)
kl. I – III – wycieczki krajoznawcze jednodniowe,
kl. IV – VI – w. w. oraz wycieczki krajoznawcze (jednodniowe),
Higiena osobista (projekcja filmów, drama, scenki improwizowane
w klasach poruszające problem czystości, spotkanie z pielęgniarką)
|
wszyscy nauczyciele
|
Uczestnictwo uczniów
w zajęciach w-f i zawodach sportowych.
Przestrzeganie Dekalogu Zdrowia.
Obserwacja zachowań uczniów.
Samoocena warunków higienicznych - rozmowa.
|
|
6. Uważaj na niebezpieczeństwa (pułapki) „Czuję się bezpieczny”
|
- Informowanie oraz uświadomienie o różnych zagrożeniach, jakie czyhają w życiu,
- poznanie sposobów odmawiania i radzenia sobie z agresją innych
|
- Współpraca z poradnią psychologiczno – pedagogiczną, spotkanie z psychologiem, policjantem, informacje na godzinach wychowawczych, przyrodzie,
umiejętność odmawiania – scenki rodzajowe, drama, inscenizacje, apele, konkursy plastyczne np.: „Dziękuję, nie palę”, „Jestem wolny”, „Czadowy świat”, „Życie bez nałogów”.
|
wychowawcy, nauczyciel przyrody
|
Ankieta dotycząca bezpieczeństwa i zachowań ryzykownych
|
|
7. Rozpoznaję zagrożenia płynące z nadmiernego korzystania
z mediów (telewizja, komputer, Internet)
|
- Przygotowanie uczniów do właściwego i krytycznego korzystania z mediów
- poznanie zagrożeń i niebezpieczeństw na jakie narażone są dzieci w sieci
- poznanie zasad bezpiecznego i stosownego korzystania z Internetu
|
- poodejmowanie tematyki na godzinach do dys. wych., lekcjach informatyki, lekcjach bibliotecznych
- pedagogizacja rodziców na temat „Moje dziecko w sieci”,
- opracowanie gazetki tematycznej „Zasady bezpiecznego korzystania z Internetu”
|
Wychowawcy
n-l informatyki
bibliotekarz
|
Analiza dokumentów,
Ankieta dotycząca bezpieczeństwa i zachowań ryzykownych
|
|